Cần 15 tỷ đồng để di dời KCN Biên Hòa 1 ra khỏi trung tâm thành phố

Chiều 8-7, Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội có buổi làm việc với tỉnh Đồng Nai về việc di dời khu công nghiệp Biên Hòa 1 để chuyển đổi công năng thành Khu đô thị - thương mại - dịch vụ hiện đại.

Cùng dự, có đại diện các bộ: Tài nguyên - Môi trường, Xây dựng, Kế hoạch - Đầu tư, Tài chính, Công thương.

Trước đó, vào buổi sáng cùng ngày, đoàn đã đi khảo sát thực tế tại khu công nghiệp (KCN) Biên Hòa 1, KCN Giang Điền (khu vực dành cho các doanh nghiệp di dời), trao đổi và lấy ý kiến của doanh nghiệp nằm trong KCN, người dân sống lân cận KCN Biên Hòa 1.

KCN Biên Hòa 1 nằm ven sông Đồng Nai thuộc phường An Bình, TP Biên Hòa (Đồng Nai) được hình thành trên khu kỹ nghệ Biên Hòa (thành lập từ năm 1963) trên diện tích khoảng 330 ha, là KCN được xây dựng sớm nhất ở Việt Nam. Trải qua gần 50 năm hoạt động, KCN Biên Hòa 1 đã hoàn thành vai trò lịch sử của mình đối với quá trình phát triển công nghiệp của tỉnh Đồng Nai nói riêng và cả nước nói chung.

Khi được chuyển đổi công năng, đến năm 2020, 330 ha KCN Biên Hòa 1 sẽ chuyển đổi thành khu đô thị - dịch vụ - thương mại sầm uất, xứng tầm với sự phát triển năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Di dời để cứu sông Đồng Nai

Sông Đồng Nai - nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho hơn 20 triệu dân ở TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu đang có dấu hiệu ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng. Theo đánh giá của Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên - Môi trường), chất lượng nước sông Đồng Nai đang xấu dần đi, có những đoạn “chết lâm sàng” vì ô nhiễm quá mức. Trong đó, KCN Biên Hòa 1 là một trong những tác nhân gây ô nhiễm lớn nhất.

Hiện nay, mỗi ngày, 97 doanh nghiệp đang hoạt động tại KCN Biên Hòa 1 xả ra hơn 9.000m3 nước thải. Trong số này, chỉ có 1.100m3 được đấu nối qua KCN Biên Hòa 2 để xử lý, 7.900m3 nước thải còn lại được các doanh nghiệp “tự xử lý” rồi xả trực tiếp ra sông Đồng Nai.

Qua kết quả quan tắc của Sở Tài nguyên - Môi trường Đồng Nai (đoạn tiếp giáp với KCN Biên Hòa 1) cho thấy, chất lượng nước sông Đồng Nai chưa đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt.

Cụ thể: chất lượng nước bị ô nhiễm do chất rắn lơ lửng, vi sinh, đặc trưng là hàm lượng DO, TSS, COD, Fe, E.Coli và Coliform vượt so với tiêu chuẩn cho phép. Ngoài ra, tổng lượng rác thải công nghiệp phát sinh của các doanh nghiệp trong KCN Biên Hòa 1 khoảng 5.346 tấn/tháng, trong đó, rác thải nguy hại 64 tấn/tháng.

Nguồn ô nhiễm từ khí thải cũng đang gióng lên hồi chuông báo động đỏ. Theo số liệu quan tắc quốc gia tại KCN Biên Hoà 1, nồng độ bụi dao động từ 0,42-0,55 mg/m3, trung bình 0,496 mg/m3 vượt tiêu chuẩn môi trường cho phép; nồng độ SO2, NO2, CO cũng đang ở mức báo động.

Nguyên nhân dẫn đến nguồn ô nhiễm trên là do một số nhà máy trong KCN Biên Hòa 1 hiện nay vẫn đang kế thừa cơ sở vật chất của các nhà máy cũ trước 1975 với các thiết bị, công nghệ sản xuất cũ, lạc hậu, năng lực sản xuất yếu kém dẫn đến không có khả năng tài chính để đổi mới công nghệ. Đồng thời, hầu hết các nhà máy trong KCN Biên Hòa 1 đều không có hệ thống xử lý nước thải riêng và cũng khó có thể thực hiện việc tách riêng hệ thống nước mưa và hệ thống nước thải trong nội bộ nhà máy để đấu nối vào hệ thống nước thải chung của KCN. Điều này dẫn đến một lượng lớn nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất tại KCN Biên Hòa 1 được xả trực tiếp xuống sông Đồng Nai, gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng.

Nhiều ý kiến của các nhà quản lý, chuyên gia cho rằng, nếu tiếp tục duy trì hoạt động của KCN Biên Hòa 1 như hiện nay thì vấn đề ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm môi trường nước và môi trường không khí sẽ khó có khả năng giải quyết triệt để.

Bài toán di dời

Mặc dù đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương di dời KCN Biên Hòa 1, nhưng việc chuyển đổi công năng này chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn, nhất là việc di dời 104 doanh nghiệp (trong đó có 97 doanh nghiệp đang hoạt động) thu hút trên 26.100 lao động vào làm việc.

Tuy nhiên, để cứu lấy sông Đồng Nai, đồng thời là vì nguồn nước sạch cung cấp cho sản xuất, sinh hoạt cho hơn 20 triệu dân các tỉnh, thành trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, việc chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 là một nhu cầu bức thiết.

Tổng nguồn vốn để thực hiện chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 gần 15 nghìn tỷ đồng.

Để chuẩn bị cho việc triển khai đề án, tỉnh Đồng Nai đã tổ chức hai đợt khảo sát, đồng thời tổ chức đối thoại với các doanh nghiệp trong KCN Biên Hòa 1. Qua ghi nhận, những tâm tư nguyện vọng và những ý kiến đóng góp của doanh nghiệp, hầu hết các doanh nghiệp ủng hộ chủ trương di dời và cho rằng việc chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 là một xu thế phát triển phù hợp với giai đoạn hiện nay. Đồng thời, Đồng Nai cũng chuẩn bị chu đáo KCN Giang Điền thuộc xã Giang Điền, huyện Trảng Bom (Đồng Nai) - cách KCN Biên Hòa 1 khoảng 20km với quy mô 528 ha để di dời. Đồng thời, nếu các doanh nghiệp muốn di dời về các KCN Ông Kèo, Nhơn Trạch thuộc huyện Nhơn Trạch, KCN Long Thành, huyện Long Thành … trên địa bàn Đồng Nai cũng được tỉnh tạo điều thuận lợi nhất.

Theo đó, dự kiến lộ trình di dời chia làm ba giai đoạn, giai đoạn 1 (2012 - 2013) có 11 doanh nghiệp di dời; giai đoạn 2 (2014 - 2017) có 14 doanh nghiệp di dời; giai đoạn 3 (2018 - 2022) có 38 doanh nghiệp. Còn 12 doanh nghiệp chưa có ý kiến về thời gian di dời. Các doanh nghiệp di dời hỗ trợ các chi phí xây dựng nhà xưởng mới; chi phí tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt máy móc thiết bị đến địa điểm mới; chi phí tuyển dụng, đào tạo công nhân mới; tất cả chi phí thiệt hại do phải ngưng sản xuất trong thời gian di dời, bao gồm: chi phí chênh lệch do phải nhập khẩu sản phẩm giao cho khách hàng, hoặc tập trung sản xuất trước; chi phí bồi thường giải tỏa phải.

Về hỗ trợ cho người lao động, hỗ trợ tiền trợ cấp thôi việc đối với công nhân bị mất việc làm do không thể đến nơi làm việc mới; tiền lương cho công nhân bị ngưng việc trong thời gian di dời.

Ông Nguyễn Văn Lộc, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đường Biên Hòa (KCN Biên Hòa 1) cho rằng, khi một doanh nghiệp di dời đến một địa điểm khác là cả một vấn đề, thiệt hại là rất lớn. Về chủ trương di dời, doanh nghiệp ủng hộ, nhưng về chính sách hỗ trợ di dời cần được tính toán một cách đầy đủ như: địa điểm mới phải thuận lợi cho việc phát triển ngành nghề; giảm giá hoặc hỗ trợ tiền thuê đất, cơ sở hạ tầng và các chi phí khác; tạo điều kiện thuận lợi để công ty thực hiện thủ tục khi di dời; doanh nghiệp không thể đột xuất đóng cửa ngừng sản xuất nên việc di dời chỉ xảy ra khi doanh nghiệp phải xây dựng nhà xưởng mới, lắp đặt dây chuyền máy móc thiết bị mới và sản xuất ổn định thì mới di dời được…

Ông Phan Văn Bình, Giám đốc công ty cổ phần Nhất Nam (KCN Biên Hòa 1) cũng bày tỏ băn khoăn, di dời là chủ trương lớn, doanh nghiệp phải chấp hành, nhưng cần tính đến hiệu quả kinh tế, cũng như xã hội của dự án chuyển đổi công năng KCN Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ hiện đại.

Việc chuyển đổi công năng KCN Biên hòa 1 là dự án quy mô lớn và chưa có tiền lệ, mang hiệu quả kinh tế xã hội rất lớn để Đồng Nai thực hiện thành công mục tiêu phát triển bền vững. Vì vậy, Đồng Nai kiến nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội, Chính phủ cho phép thực hiện cơ chế hỗ trợ đặc thù, như: cho các doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp bốn năm, giảm 50% số thuế thu nhập doanh nghiệp trong chín năm tiếp theo kể từ khi các doanh nghiệp hoạt động có lợi nhuận; cho phép các doanh nghiệp di dời được giảm 100% thuế nhập khẩu đối với các máy móc thiết bị đầu tư cho nhà máy, cũng như nguyên liệu, sản phẩm trong thời gian di dời phải tạm ngưng sản xuất; về ưu đãi tín dụng, chủ đầu tư được ưu tiên vay vốn tín dụng ưu đãi của nhà nước và các quĩ đầu tư khác với lãi suất ưu đãi đáp ứng 50% nhu cầu vốn đầu tư…..

Làm việc với tỉnh Đồng Nai, các đại biểu trong đoàn khảo sát ủng hộ chủ trương phương án di dời KCN Biên Hòa 1 của tỉnh Đồng Nai, đồng thời lưu ý, địa phương phải tính toán chi tiết đến hiệu quả khi chuyển đổi công năng; cần dành quỹ đất để làm nhà ở cho người lao động trong Khu đô thị - thương mại - dịch vụ; khi các doanh nghiệp chuyển đến KCN Giang Điền cần nâng cấp khu xử lý hệ thống nước thải tập trung để tránh gây ô nhiễm môi trường…

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More